Podatek od pożyczki w najbliższej rodzinie

Zawarcie umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku, to czynność cywilnoprawna. I jako taka, co do zasady podlega opodatkowaniu. Innymi słowy, od umowy pożyczki trzeba zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych. Dzisiaj odpowiemy na pytanie czy trzeba zapłacić podatek od pożyczki w najbliższej rodzinie i kiedy nie trzeba.

Inne wpisy na temat prawa cywilnego znajdą Państwo tutaj.

Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą dla osób prywatnych i dla przedsiębiorców.

Umowa pożyczki – forma

Zawarcie umowy pożyczki to czynność cywilnoprawna. Zgodnie z kodeksem cywilnym umowa pożyczki, której wartość przewyższa tysiąc złotych, powinna być zawarta w formie dokumentowej. Forma ta jest zastrzeżona dla celów dowodowych.

Podatek od pożyczki

Tak jak wspomniałam, co do zasady od umowy pożyczki trzeba zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych. Stawka podatku w wypadku umowy pożyczki wynosi 0,5%. Wyjątkowo może wynieść nawet 20%, ale o tym dalej.

Podstawą opodatkowania przy umowie pożyczki jest kwota lub wartość pożyczki (gdy pożyczamy inną rzecz niż pieniądze). Gdy strony umówiły się, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy – podstawą opodatkowania jest kwota każdorazowej wypłaty środków pieniężnych.

Podatnik, czyli biorący pożyczkę, musi samodzielnie obliczyć podatek, złożyć do urzędu skarbowego deklarację i podatek zapłacić.

Kiedy trzeba zapłacić podatek

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Inaczej jest, jeżeli pożyczka jest wypłacana w ratach (transzach) i suma wypłat nie jest znana od początku. Gdy suma wypłat nie jest znana od chwili zawarcia umowy, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą każdorazowej wypłaty środków pieniężnych.

Podatnik zobowiązany jest w terminie 14 dni od powstania obowiązku podatkowego, czyli co do zasady od zawarcia umowy, złożyć właściwą deklarację podatkową, obliczyć i wpłacić należny podatek.

Wyjątkiem jest deklaracja zbiorcza w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych za dany miesiąc. Deklarację zbiorczą składa się do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Deklarację zbiorczą można złożyć, jeżeli w danym miesiącu podatnik dokonał co najmniej 3 czynności cywilnoprawnych obejmujących umowę pożyczki lub umowę sprzedaży rzeczy ruchomych lub praw majątkowych, pod warunkiem, że między pierwszą a ostatnią czynnością nie upłynęło więcej niż 14 dni.

Dodatkowy termin powstania obowiązku podatkowego

Przepisy przewidują również dodatkowy moment powstania obowiązku podatkowego. Chodzi o sytuację, w której podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Jeżeli tak się stało, a następnie podatnik powołuje się przed organem podatkowym na fakt dokonania czynności (zaciągnięcia pożyczki), to obowiązek podatkowy powstanie z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej.

Kiedy zwolnienie od podatku

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych przewiduje szereg zwolnień od podatku. W dzisiejszym wpisie omówione zostaną te dotyczące pożyczek w najbliższej rodzinie.

Zwolniona od podatku jest każda pożyczka do kwoty 1000 zł. To zwolnienie jest niezależne od pokrewieństwa między stronami umowy.

Jeśli chodzi o wyższe kwoty, to zwolnieniu podlega umowa pożyczki zawarta między osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej do wysokości kwoty niepodlegającej opodatkowaniu tj. do kwoty 9637 zł. Do I grupy podatkowej zaliczka się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

W wypadku pożyczek w najbliższej rodzinie w większych kwotach, przewyższających 9637 zł, można skorzystać ze szczególnego zwolnienia. Pamiętać jednak należy o spełnieniu szeregu warunków formalnych. Zwolnienie dotyczy pożyczek w formie pieniężnej na podstawie umowy zawartej między osobami wymienionymi w art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2019 r. poz. 1813), a są to małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha, pod warunkiem:

–  złożenia deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych właściwemu organowi podatkowemu w terminie 14 dni od daty dokonania czynności. Deklaracji nie trzeba składać jeżeli umowę zawarto w formie aktu notarialnego,

– udokumentowania otrzymania pieniędzy przez biorącego pożyczkę dowodem przekazania na rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, lub przekazem pocztowym.

Aby skorzystać ze zwolnienia, należy bezwzględnie pamiętać o spełnieniu ww. warunków formalnych. Umowa, tak jak podano na wstępie powinna być zawarta co najmniej w formie dokumentowej, ale w tym wypadku praktyczniej będzie, gdy umowa będzie pisemna.

Kiedy wyższy podatek

Stawka podatku wynosi 20%, jeżeli podatnik przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub kontroli celno-skarbowej:

1) powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, ale podatek od umowy pożyczki nie został zapłacony w terminie,

2) biorący pożyczkę, który mógłby uzyskać zwolnienie od podatku i powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, ale nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy (rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym).

Podsumowanie

Jeżeli myślą Państwo o zaciągnięciu pożyczki w najbliższej rodzinie i w większej kwocie, to nic nie stoi na przeszkodzie. Warto wtedy dopilnować by dopełnić wszelkich formalności wymaganych przez przepisy, a wtedy możliwe jest uzyskanie zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych.

Jeżeli potrzebujesz:

  • porady prawnej z zakresu prawa cywilnego lub gospodarczego,
  • pomocy w prowadzeniu sprawy na etapie przedsądowym lub sądowym,

zapraszamy do kontaktu – adwokat Katowice – biuro@adwokatagk.pl tel. 322541818

Podstawa prawna: Kodeks cywilny, ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych, ustawa o podatku od spadków i darowizn

Stan prawny: 05.2021 r.

Publikowane na blogu treści nie stanowią porady prawnej i kancelaria nie ponosi odpowiedzialności za ich wykorzystanie lub podejmowanie na ich podstawie czynności w indywidualnych sprawach, ponieważ stan faktyczny sprawy czytelnika może odbiegać od stanu faktycznego przypadków opisanych na blogu. Jeśli potrzebujesz indywidualnej porady, umów się na spotkanie.

Udostępnij

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Projekt i wykonanie: Ad-visions.pl Created by: Ad-visions.pl